Πρώτα κρατάμε όσο περισσότερο φυσικό δόντι γίνεται. Επιλέγουμε αποκατάσταση σύμφωνα με τις ενδείξεις κάθε περίπτωσης.
01 / Αντικατάσταση δοντιού
Εμφύτευμα ή γέφυρα;
Η επιλογή εμφυτεύματος ή γέφυρας εξαρτάται και από το αν το δόντι λείπει ήδη καιρό ή πρόκειται να εξαχθεί.
01 / Το δόντι λείπει εδώ και καιρό
Το οστό στη θέση του μπορεί ήδη να έχει μειωθεί σε όγκο. Κλινικός και απεικονιστικός έλεγχος δείχνει αν υπάρχει αρκετό οστό για εμφύτευμα ή αν χρειάζεται ανάπλαση. Η γέφυρα παραμένει εναλλακτική όταν υπάρχουν κατάλληλα δόντια-στηρίγματα, αλλά δεν αναπληρώνει το οστό στο κενό.
02 / Το δόντι πρόκειται να εξαχθεί
Ο σχεδιασμός γίνεται πριν από την εξαγωγή. Σε κατάλληλες περιπτώσεις μπορεί να τοποθετηθεί εμφύτευμα την ίδια ημέρα, αν το φατνίο και το διαθέσιμο οστό επιτρέπουν ασφαλή αρχική σταθερότητα. Διαφορετικά, μπορεί να επιλεγεί διατήρηση ή ανάπλαση της ακρολοφίας και τοποθέτηση αργότερα ή γέφυρα. Η άμεση τοποθέτηση δεν αποκλείει κάθε οστική μεταβολή και δεν σημαίνει αυτόματα άμεση φόρτιση.
Αντικατάσταση ενός δοντιούΔύο διαφορετικές στηρίξεις
Γέφυρα τριών μονάδων
Το μεσαίο δόντι αντικαθίσταται από ενδιάμεσο μέλος. Τα δύο διπλανά δόντια τροχίζονται και στηρίζουν τη γέφυρα.
Μονή στεφάνη σε εμφύτευμα
Το εμφύτευμα τοποθετείται στο κενό και στηρίζει το νέο δόντι. Τα διπλανά δόντια δεν χρειάζεται να τροχιστούν.
Φωτορεαλιστική απεικόνιση της γέφυρας και του εμφυτεύματος· δεν αποτελεί φωτογραφία περιστατικού.
Τι μπορεί να προσφέρει το εμφύτευμα
Αντικαθιστά το δόντι χωρίς να χρειάζεται να τροχιστούν υγιή διπλανά δόντια για στήριξη.
Στηρίζει τη νέα στεφάνη ανεξάρτητα, μέσα στο οστό.
Μπορεί να περιορίσει την ανάγκη για συμβατική γέφυρα όταν τα γειτονικά δόντια είναι ακέραια.
Πότε εξετάζεται περισσότερο η γέφυρα
Όταν τα διπλανά δόντια χρειάζονται ήδη στεφάνες ή έχουν μεγάλες παλιές αποκαταστάσεις.
Όταν εμφύτευμα δεν είναι κατάλληλο ή δεν είναι η προτίμηση του ασθενούς.
Όταν το συνολικό κλινικό πλάνο, ο χρόνος ή οι ανατομικοί περιορισμοί ευνοούν αυτή την επιλογή.
Τι σημαίνει η απορρόφηση για το κενό και τα στηρίγματα;
Η απορρόφηση αφορά κυρίως το οστό της ακρολοφίας στη θέση του δοντιού που λείπει· από μόνη της δεν σημαίνει ότι θα χαθούν τα διπλανά δόντια. Η γέφυρα, όμως, στηρίζεται σε τροχισμένα δόντια, τα οποία έχουν δικούς τους κινδύνους, όπως τερηδόνα, απώλεια ζωτικότητας ή περιοδοντική επιβάρυνση. Αν χαθεί ένα δόντι-στήριγμα, η γέφυρα μπορεί να χάσει τη στήριξή της και να χρειαστεί νέα αποκατάσταση. Ανάλογα με την κλινική εικόνα, μπορεί να εξεταστεί νέα γέφυρα, εμφύτευμα ή κινητή αποκατάσταση. Η απώλεια άλλου δοντιού δεν σημαίνει ότι η ίδια γέφυρα επεκτείνεται αυτομάτως.
02 / Αποκατάσταση δοντιού
Κεραμική στεφάνη ή σφράγισμα;
Δεν είναι ισοδύναμες λύσεις για κάθε βλάβη. Η έκταση της απώλειας, η αντοχή των τοιχωμάτων και τα φύματα του δοντιού βοηθούν να καθοριστεί πόση κάλυψη χρειάζεται.
Αποκατάσταση δοντιούΗ έκταση της βλάβης καθορίζει τη λύση
Σύνθετη ρητίνη
Για μικρή ή μέτρια βλάβη, το άμεσο σφράγισμα μπορεί να αποκαταστήσει το δόντι διατηρώντας περισσότερη φυσική ουσία.
Κεραμική κάλυψη
Όταν το δόντι έχει αποδυναμωθεί, ένθετο/επένθετο ή στεφάνη μπορεί να καλύψει τα φύματα, εφόσον ενδείκνυται.
Φωτορεαλιστικές απεικονίσεις αποκαταστάσεων. Η πλήρης στεφάνη δεν είναι η αυτόματη επιλογή· αφαιρεί περισσότερη οδοντική ουσία.
Πότε μπορεί να αρκεί το σφράγισμα
Όταν η βλάβη είναι μικρή ή μέτρια και παραμένει αρκετή υγιής οδοντική ουσία.
Η σύνθετη ρητίνη συγκολλάται στο δόντι και επιτρέπει συντηρητική αποκατάσταση.
Η συστολή κατά τον πολυμερισμό είναι γνωστή ιδιότητα του υλικού· δεν σημαίνει από μόνη της ότι θα δημιουργηθεί κενό ή τερηδόνα.
Πότε εξετάζεται κεραμική κάλυψη
Όταν έχει χαθεί μεγάλο μέρος της μύλης ή έχουν αποδυναμωθεί ένα ή περισσότερα φύματα.
Ένα κεραμικό ένθετο ή επένθετο μπορεί να καλύπτει τα αδύναμα σημεία διατηρώντας περισσότερο δόντι από μια πλήρη στεφάνη.
Η πλήρης στεφάνη αφαιρεί περισσότερη οδοντική ουσία και επιλέγεται μόνο όταν η έκταση της βλάβης το δικαιολογεί.
Κάθε σφράγισμα θέλει αλλαγή σε 5–6 χρόνια;
Όχι. Δεν υπάρχει σταθερό χρονικό όριο που να ισχύει για όλα τα σφραγίσματα. Η διάρκεια εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από το μέγεθος και τη θέση της αποκατάστασης, τον κίνδυνο τερηδόνας, τη σύγκλειση, την τεχνική τοποθέτησης και τη στοματική υγιεινή. Τα βακτήρια δεν «θριαμβεύουν» απλώς επειδή η ρητίνη συστέλλεται: νέα τερηδόνα σχετίζεται με πολλούς παράγοντες και αξιολογείται κλινικά. Ένα σφράγισμα επισκευάζεται ή αντικαθίσταται όταν υπάρχουν ευρήματα που το απαιτούν, όχι μόνο επειδή πέρασαν κάποια χρόνια.
03 / Συχνές ερωτήσεις
Τι άλλο αξίζει να γνωρίζεις;
Το εμφύτευμα διατηρεί για πάντα το οστό;
Εξαρτάται από την επούλωση και τη φροντίδα: το εμφύτευμα δεν διατηρεί το οστό αμετάβλητο για πάντα. Μετά την εξαγωγή και γύρω από κάθε εμφύτευμα μπορεί να συμβούν φυσιολογικές μεταβολές, γι’ αυτό έχουν σημασία η υγεία των ούλων, η σωστή φόρτιση και ο τακτικός έλεγχος. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να συζητηθεί διατήρηση της φατνιακής ακρολοφίας ή οστική ανάπλαση.
Είναι πάντα καλύτερο το εμφύτευμα από τη γέφυρα;
Η καταλληλότερη λύση εξαρτάται από την κατάσταση των γειτονικών δοντιών, το οστό, τη γενική υγεία και τις προτιμήσεις σου. Το εμφύτευμα αποφεύγει την προετοιμασία υγιών γειτονικών δοντιών, αλλά απαιτεί χειρουργική διαδικασία, επαρκές οστό και μακροχρόνια φροντίδα. Η γέφυρα μπορεί να είναι λογική επιλογή όταν τα στηρικτικά δόντια χρειάζονται ήδη στεφάνες ή υπάρχουν περιορισμοί για εμφύτευμα.
Είναι κάθε κεραμική αποκατάσταση πιο ανθεκτική από τη ρητίνη;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ναι: όταν έχουν αποδυναμωθεί τα φύματα, μια κεραμική κάλυψη μπορεί να προστατεύσει το δόντι. Η αντοχή όμως εξαρτάται από το μέγεθος της αποκατάστασης, το υλικό, το δόντι και τις συνήθειες του ασθενούς. Σε μικρές ή μέτριες βλάβες, η σύνθετη ρητίνη μπορεί να αποκαταστήσει το δόντι πιο συντηρητικά.
Μπορεί να τοποθετηθεί εμφύτευμα αμέσως μετά την εξαγωγή;
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ναι: η άμεση τοποθέτηση σημαίνει ότι το εμφύτευμα μπαίνει στο φατνίο την ίδια ημέρα με την εξαγωγή. Χρειάζεται προεγχειρητικός σχεδιασμός και αξιολόγηση του οστού, των ούλων και της θέσης του δοντιού. Αν κατά την εξαγωγή διαπιστωθεί ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί ασφαλής αρχική σταθερότητα ή υπάρχει σημαντική βλάβη του φατνίου, επιλέγεται διαφορετικός χρόνος τοποθέτησης.
Μπορώ να έχω δόντι την ίδια ημέρα; Τι σημαίνει άμεση φόρτιση;
Η άμεση τοποθέτηση εμφυτεύματος και η άμεση φόρτιση είναι διαφορετικά πράγματα. Άμεση φόρτιση σημαίνει ότι συνδέεται προσωρινό δόντι σε επαφή με τη σύγκλειση μέσα σε μία εβδομάδα· άμεση προσωρινή αποκατάσταση μπορεί να μένει εκτός επαφής με το απέναντι δόντι. Αυτό εξετάζεται μόνο όταν η αρχική σταθερότητα και οι συνθήκες του στόματος το επιτρέπουν, με ειδικό σχεδιασμό και οδηγίες για τη μάσηση. Αλλιώς, το εμφύτευμα μπορεί να τοποθετηθεί άμεσα αλλά να παραμείνει χωρίς λειτουργική φόρτιση κατά την επούλωση. Η τελική στεφάνη τοποθετείται αφού κριθεί ότι έχει ολοκληρωθεί η ενσωμάτωση.
Πώς αποφασίζεται τι ταιριάζει σε εμένα;
Με κλινική εξέταση και, όπου χρειάζεται, ακτινογραφικό έλεγχο. Συζητάμε την κατάσταση του δοντιού και των ούλων, το ιστορικό, τις εναλλακτικές, τα πιθανά οφέλη και τους περιορισμούς κάθε λύσης.
Επιστημονικές πηγές
Pjetursson BE et al. Σύγκριση επιβίωσης και επιπλοκών οδοντοστηριζόμενων γεφυρών και εμφυτευματικών αποκαταστάσεων. Clinical Oral Implants Research, 2007. PubMed
Kohli S et al. Κατάσταση πολφού σε δόντια που χρησιμοποιούνται ως στηρίγματα προσθετικών εργασιών: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση. Journal of Prosthodontics, 2022. PubMed
Avila-Ortiz G et al. Μακροχρόνια αποτελέσματα διατήρησης και ανάπλασης της φατνιακής ακρολοφίας μετά την εξαγωγή: συστηματική ανασκόπηση. Periodontology 2000, 2025. PubMed
Opdam NJM et al. Μακροβιότητα οπίσθιων αποκαταστάσεων σύνθετης ρητίνης: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση. Journal of Dental Research, 2014. PubMed
Hayashi M et al. Κλινική αποτελεσματικότητα ενθέτων ρητίνης έναντι κεραμικών: συστηματική ανασκόπηση τυχαιοποιημένων δοκιμών. Journal of Dentistry, 2013. PubMed
Morimoto S et al. Επιβίωση κεραμικών και ρητινώδων ενθέτων, επενθέτων και καλύψεων: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση. Journal of Dental Research, 2016. PubMed
Tennert C et al. Άμεσες έναντι έμμεσων οπίσθιων αποκαταστάσεων: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση. Dental Materials, 2024. PubMed
Tan K et al. Επιβίωση και επιπλοκές σταθερών μερικών οδοντοστοιχιών: συστηματική ανασκόπηση. Journal of Prosthetic Dentistry, 2004. PubMed
Gallucci GO et al. Πρωτόκολλα τοποθέτησης και φόρτισης εμφυτευμάτων: συναίνεση ITI. Clinical Oral Implants Research, 2018. ITI Consensus
Hamilton A et al. Κριτήρια επιλογής για άμεση τοποθέτηση και άμεση φόρτιση μεμονωμένου εμφυτεύματος: συναίνεση ITI, 2023. ITI Consensus
Οι μελέτες συνοψίζουν ομάδες ασθενών και δεν προβλέπουν με ακρίβεια το αποτέλεσμα για ένα συγκεκριμένο άτομο. Η τελική σύσταση προκύπτει από εξέταση.